कायदेशीर विचारांना आकार देणाऱ्या विचारवंत आणि विधिज्ञांची निवडक वचने, पडताळलेल्या स्रोतांसह.
न्याय हा सामाजिक संस्थांचा पहिला सद्गुण आहे, जसे सत्य हा विचारप्रणालींचा.
प्रत्येक व्यक्तीला न्यायावर आधारलेली अशी अनुल्लंघनीयता लाभलेली आहे, जी संपूर्ण समाजाच्या कल्याणासाठीही डावलता येत नाही.
अन्याय करणे हे अन्याय सहन करण्यापेक्षा वाईट आहे.
न्याय म्हणजे प्रत्येकाने आपले काम करणे आणि इतरांच्या कामात ढवळाढवळ न करणे.
नागरिकांपैकी कोणा एकाने राज्य करण्यापेक्षा कायद्याने राज्य करणे अधिक योग्य आहे.
कायदा म्हणजे वासनेपासून मुक्त असलेला विवेक.
न्याय म्हणजे समानता असे मानले जाते, आणि ते खरेही आहे — मात्र सर्वांसाठी नव्हे, तर समानांसाठी.
चांगल्या माणसाचा सद्गुण आणि चांगल्या नागरिकाचा सद्गुण हे अपरिहार्यपणे एकच नसतात.
साम्यबुद्धी म्हणजे कायद्याच्या सर्वसाधारण स्वरूपामुळे त्यात राहिलेल्या उणिवेची दुरुस्ती.
कायद्याचा अतिरेक म्हणजे अन्यायाचा अतिरेक. (Summum ius, summa iniuria)
दंडाधिकारी म्हणजे बोलणारा कायदा, आणि कायदा म्हणजे मूक दंडाधिकारी.
जनतेचे कल्याण हाच सर्वोच्च कायदा असावा. (Salus populi suprema lex esto)
आपण स्वतंत्र राहावे म्हणूनच आपण सर्वजण कायद्याचे सेवक आहोत.
कायदा म्हणजे जे चांगले आणि न्याय्य आहे त्याची कला. (Ius est ars boni et aequi)
कायदे जाणणे म्हणजे त्यांचे शब्द लक्षात ठेवणे नव्हे, तर त्यांचे बळ आणि अर्थ समजून घेणे.
न्याय म्हणजे प्रत्येकाला त्याचा हक्क देण्याची स्थिर आणि शाश्वत इच्छा.
कायद्याचे उपदेश असे आहेत: प्रामाणिकपणे जगणे, कोणालाही इजा न करणे, प्रत्येकाला त्याचा हक्क देणे.
कोणीही स्वतःच्या खटल्यात न्यायाधीश असू शकत नाही. (Nemo iudex in causa sua)
दुसऱ्या बाजूचेही ऐकून घ्यावे. (Audi alteram partem)
जिथे कायदा संपतो, तिथे जुलूम सुरू होतो.
कायद्याचा उद्देश स्वातंत्र्य नष्ट करणे किंवा मर्यादित करणे नसून ते जपणे आणि वाढवणे हा आहे.
सत्तेचा गैरवापर होऊ नये म्हणून व्यवस्था अशी असावी की सत्ताच सत्तेला रोखेल.
न्यायदानाची सत्ता कायदेमंडळ आणि कार्यकारी सत्तांपासून वेगळी नसेल, तर स्वातंत्र्य उरत नाही.
नागरिकाचे राजकीय स्वातंत्र्य म्हणजे प्रत्येकाला आपल्या सुरक्षिततेविषयी वाटणाऱ्या खात्रीतून निर्माण होणारी मनःशांती.
निरुपयोगी कायदे आवश्यक कायद्यांना दुर्बल करतात.
मनुष्य स्वतंत्र जन्मतो, पण सर्वत्र तो साखळदंडांत आहे.
सर्वात बलवानही कायम स्वामी राहण्याइतका बलवान कधीच नसतो, जोपर्यंत तो आपल्या बळाचे हक्कात आणि आज्ञापालनाचे कर्तव्यात रूपांतर करत नाही.
असे वर्तन कर की तू मानवतेला, तुझ्या स्वतःच्या ठायी असो वा इतर कोणाच्या ठायी, नेहमी त्याच वेळी साध्य म्हणून वागवशील, कधीही केवळ साधन म्हणून नव्हे.
केवळ अशाच सूत्रानुसार वाग, जे त्याच वेळी सार्वत्रिक नियम व्हावे अशी तू इच्छा करू शकशील.
हक्क म्हणजे अशा अटींचा समुच्चय, ज्यांच्या अंतर्गत एका व्यक्तीची मुक्त निवड दुसऱ्याच्या निवडीशी स्वातंत्र्याच्या सार्वत्रिक नियमानुसार जुळू शकते.
कायद्याची व्यवस्था म्हणजे साकार झालेल्या स्वातंत्र्याचे राज्य.
एका निरपराधाने दुःख भोगण्यापेक्षा दहा अपराधी सुटलेले बरे.
न्यायपालिकेचा ना तलवारीवर प्रभाव असतो, ना तिजोरीवर; तिच्याकडे ना बळ असते, ना इच्छाशक्ती, असतो तो केवळ निर्णय.
शासनाच्या बाबतीत एखाद्या जनतेच्या बहुमताला सर्व काही करण्याचा अधिकार आहे, हे सूत्र मी अधार्मिक आणि घृणास्पद मानतो.
कायदा म्हणजे वैध स्वसंरक्षणाच्या नैसर्गिक हक्काचे संघटन.
सुसंस्कृत समाजाच्या कोणत्याही सदस्यावर, त्याच्या इच्छेविरुद्ध, सत्तेचा न्याय्य वापर करण्याचा एकमेव उद्देश म्हणजे इतरांना होणारी हानी रोखणे.
एक व्यक्ती वगळता संपूर्ण मानवजात एका मताची असली, तरी त्या एका व्यक्तीला गप्प करणे मानवजातीसाठी तितकेच अन्याय्य ठरेल, जितके त्या व्यक्तीने — तिच्याकडे सत्ता असती तर — मानवजातीला गप्प करणे.
कायद्याचे जीवन तर्कशास्त्र नव्हते: ते अनुभव होते.
आमच्याकडे कोणीही कायद्यापेक्षा श्रेष्ठ नाही.
स्वातंत्र्य म्हणजे जबाबदारी. म्हणूनच बहुतेक लोक त्याला घाबरतात.
स्वातंत्र्य म्हणजे नेहमीच वेगळा विचार करणाऱ्याचे स्वातंत्र्य.
न्याय केवळ होऊन चालत नाही; तो स्पष्टपणे आणि निःसंशयपणे होताना दिसलाही पाहिजे.
मनुष्याला स्वतंत्र असण्याची शिक्षा झालेली आहे.
कायदा म्हणजे प्राथमिक आणि दुय्यम नियमांचा संयोग.
कोठेही होणारा अन्याय हा सर्वत्रच्या न्यायाला धोका आहे.
कायदा म्हणजे मानवी वर्तन नियमांच्या शासनाखाली आणण्याचा उपक्रम.
वैयक्तिक हक्क म्हणजे व्यक्तींच्या हातातील राजकीय हुकमी पत्ते.
सरकारने ज्यांच्यावर ते शासन करते त्यांच्याशी समान आस्थेने आणि आदराने वागले पाहिजे.
लोकांना त्यांचे मानवी हक्क नाकारणे म्हणजे त्यांच्या माणूसपणालाच आव्हान देणे.
आपल्याला प्रेरित करते ती जग पूर्णपणे न्याय्य नाही ही जाणीव नव्हे, तर आपल्या आजूबाजूला स्पष्टपणे दूर करता येण्याजोगे अन्याय आहेत आणि ते आपल्याला नाहीसे करायचे आहेत ही जाणीव.